Bài thơ Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh)

Tiếng gà trưa | Bài thơ Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh)

Bài thơ Tiếng gà trưa

Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
– Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp

Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Cái áo cánh chúc bâu
Đi qua nghe sột soạt

Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ

2-7-1965

Tác giả: Xuân Quỳnh.

Bài thơ này được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, in lần đầu trong tập thơ Hoa dọc chiến hào.

Nguồn:
1. Xuân Quỳnh, Hoa dọc chiến hào, NXB Văn học, 1968
2. Xuân Quỳnh, Bầu trời trong quả trứng, NXB Kim Đồng, 1982
3. Xuân Quỳnh, Sân ga chiều em đi, NXB Văn học, 1984
4. Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 (tập 2), NXB Giáo dục, 2004
5. Sách giáo khoa Văn 5 (tập 2), NXB Giáo dục, 1989

Chú giải:

  • lang mặt: Da mặt có những đám trắng loang lổ do bệnh lang ben (bệnh ngoài da, do một thứ nấm gây ra). Trong dân gian xưa lưu truyền quan niệm cho rằng nhìn gà đẻ sẽ bị lang mặt.
  • sương muối: Sương đông thành những hạt băng trắng xoá phủ trên mặt đất và cây cỏ, trông như muối, chỉ xuất hiện khi thời tiết rất lạnh, có hại đối với cây cối và loài vật.
  • chéo go: Vải dày, trên mặt vải có những đường dệt chéo song song với nhau theo bề ngang khổ vải.
  • chúc bâu: Vải trắng dày dệt bằng sợi bông thông thường.
Tiếng gà trưa | Bài thơ Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh)
Bài thơ Tiếng gà trưa: Trên đường hành quân xa, Dừng chân bên xóm nhỏ, Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục… cục tác cục ta”, Nghe xao động nắng trưa
Trưa hè | Bài thơ Trưa hè (Dạ Thảo)
Bài thơ Trưa hè (Dạ Thảo): Nắng mềm như lụa, Thắt nơ cái đầu, Gió hiền đang hát, Vi vút tầng không. Chú gà trống đỏ, Kiếm ăn quanh vườn, Đàn vịt khoan thai, Bơi ngoài ao rộng